Basın Kartı Başvurusu: Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç

Blog Article

Basın kartı almak isteyenler için rehber: yaş, eğitim ve sözleşme şartları, elektronik başvuru adımları, geçerlilik süresi ve yenileme işlemleri.

Basın kartı almak isteyen bir foto muhabiri için ilk akla gelen başlık genellikle şudur: Hangi şartlar aranıyor ve başvuru nasıl yapılıyor? Bu soruların yanıtı , 2023 yılında yürürlüğe giren ve 2024'te revize edilen Basın Kartı Yönetmeliği'nde ayrıntılı biçimde yer alıyor.

Bu rehberde ; kart türlerini, başvuru şartlarını , kurumlara uygulanan kontenjanları , adım adım başvuru sürecini , başvuruları karara bağlayan Komisyonun değerlendirme yöntemini ve kartın iptal edildiği durumları yürürlükteki düzenlemeler ışığında anlatıyoruz . Amaç , yazıyı bitirdiğinizde başvurunuzu eksiksiz biçimde planlayabilmeniz.

Basın Kartı Nedir?

En kısa tanımıyla basın kartı, İletişim Başkanlığının yönetmelikteki nitelikleri karşılayan gazetecilere ve medya çalışanlarına verdiği, kamu ve özel tüm kurumlarca kabul edilen resmî kimlik belgesidir. Kartın amacı , sahibinin basın mesleğinde çalıştığını tartışmasız biçimde ortaya koymaktır.

Kart, başvuranın yalnızca kendi beyanıyla talep edebileceği bir belge değildir. Çoğu başvuruda kişinin bir medya kuruluşunda fikir işçisi sözleşmesiyle çalışması, çalıştığı medya kuruluşunun da yönetmelikteki şartları sağlaması gerekir. Diğer bir deyişle başvuru iki ayaklı bir değerlendirmedir: hem kişi hem kurum incelenir .

Sarı Basın Kartı ile Basın Kartı Aynı Şey mi?

Sıkça duyulan "sarı basın kartı" kavramı, yönetmelikte ayrı bir tür olarak geçmez ; kartın uzun yıllardır kullanılan rengine atıfla ortaya çıkmış yaygın bir adlandırmadır . Resmî düzenlemede sadece beş tür sayılır ve pratikte "sarı kart" ifadesi geçtiğinde genellikle göreve bağlı basın kartı düşünülür.

Basın Kartının Hukuki Dayanağı

Kartın hukuki çerçevesi , 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek 1 ila ek 8'inci maddeleridir. Bu kanuni dayanakla hazırlanan Basın Kartı Yönetmeliği, 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe girmiş ve 10/4/2023 tarihli Resmî Gazete'de ilan edilmiştir . Yeni yönetmelik , 2018 tarihli eski yönetmeliği yürürlükten kaldırarak onun yerini almıştır .

Yönetmelikte 6/6/2024 tarihli ve 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yeni hükümler eklenmiştir. Söz konusu güncellemeyle ; sürekli basın kartı için gereken 18 yıllık sürenin hesaplanmasında serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayının dikkate alınacağı açıkça belirtilmiş, Anadolu Ajansı ve TRT'de kart alabilecek unvanlar baştan yazılmış ve radyo-televizyonlarda kart alabilecekler arasına fotoğrafçı da dahil edilmiştir .

Yasal dayanak: Basın Kanunu'nun ek 1-8. maddeleri
Yönetmelik: 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe giren yönetmelik
Güncelleme: 6/6/2024 tarihli değişiklik yönetmeliği
Çalışma ilişkisi: 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlar Kanunu
Meslek etiği: 195 sayılı Kanun'un 49. maddesine göre belirlenen basın ahlak esasları

Bilmeniz gereken bir ayrıntı: Düzenlemeler değişikliğe açık olduğundan, başvuru öncesinde İletişim Başkanlığının resmî sitesinden güncel metni kontrol etmeniz tavsiye edilir .

Basın Kartı Türleri Nelerdir?

Mevzuat uyarınca beş ayrı kart türü bulunur . Her kart türünün kimlere verildiği ve aranan şartlar farklılık gösterir . Doğru türe başvurmak , sürecin ilk ve en önemli adımıdır .

1. Göreve Bağlı Basın Kartı

Bir medya kuruluşuna bağlı olarak çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarına ve enformasyon görevlilerine verilen karttır. Uygulamada en sık görülen kart türü budur; adayın genel şartların tamamını sağlaması gerekir. TRT kanalıyla yapılan başvurularda ise 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ve kesintisiz çalışma şartı aranmaz .

2. Süreli Basın Kartı

Yabancı medya kuruluşları adına Türkiye'yi kapsayan bir görev alanında çalışan muhabirlere verilen karttır. Kart talep edenin; medya kuruluşunca görevlendirildiğini kanıtlaması, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'na göre çalışma izninin olması ve kuruluşunun merkezinin bulunduğu ülkenin Türkiye'deki temsilciliğinden takdim mektubu ibraz etmesi gerekir. Kart, görev süresini geçmeyecek şekilde verildiği yılın sonuna kadar geçerli olur .

3. Geçici Basın Kartı

Görev alanı Türkiye'yi kapsamayan ancak haber amacıyla kısa süreliğine Türkiye'ye gelen yabancı medya mensuplarına verilir. Bu kart, görev süresi dikkate alınarak azami üç aylığına verilir ve talep hâlinde bir defaya mahsus uzatma yapılabilir.

4. Serbest Basın Kartı

Geçici bir süreyle çalışmayan ya da yurt dışında serbest gazetecilik yapan Türk vatandaşı medya mensuplarına verilir. Talebin , en az bir yıl çalışılan kuruluştan işten çıkıştan sonra bir ay içinde yapılması zorunludur . Kart süresi, kart taşıma kıdemine göre değişir :

5 yıla kadar kart sahipliği olanlara 12 aylık kart
Kart kıdemi 5 ila 10 yıl olanlara 18 ay süreli kart
On yıldan fazla kart taşıyanlara 24 ay

Yabancı bir ülkede bağımsız olarak serbest gazetecilik yapanlarda ise çalışma durumunun ilgili ülkedeki büyükelçilik veya konsolosluk tarafından teyit edilmesi şarttır.

5. Sürekli Basın Kartı

Meslekte en az 18 yılını doldurmuş medya mensuplarına ve 18 yıl kart taşımış enformasyon görevlilerine ömür boyu verilir. Bu süre hesaplanırken serbest kartla geçen dönemlerin azami 24 aylık bölümü dikkate alınır . Sürekli kart başvurularında 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme şartı aranmaz ; fakat yabancı medya mensuplarına sürekli kart düzenlenmez .

Basın Kartı Almak İçin Gereken Şartlar

Kart türü ne olursa olsun, Türk vatandaşı başvuru sahiplerinde yönetmeliğin 8. maddesindeki temel koşullar esas alınır . Bu şartlardan biri bile eksikse başvuru reddedilir :

18 yaşını doldurmuş olmak.
Asgari lise ya da dengi eğitim kurumu mezunu olmak.
Hakkında kısıtlılık ya da kamu hizmetlerinden yasaklanma kararı olmamak.
Kasten işlenen bir suçtan beş yıl veya daha fazla hapis cezası almamış olmak.
Şantaj, hırsızlık, sahtecilik, dolandırıcılık, rüşvet, zimmet gibi yönetmelikte sayılan suçlardan hüküm giymemiş olmak.
Terör suçları ve terörün finansmanı kapsamındaki suçlardan mahkûm olmamak.
Basın Kanunu'nun 25/2. maddesinde sayılan suçlardan mahkûmiyeti bulunmamak.
5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme yapmış olmak ve mücbir sebepler dışında bir aydan fazla ara vermeden çalışmak.
Medya faaliyeti dışında ticari faaliyette bulunmamak.

Listedeki son iki madde; süreli yayın sahipleri ve tüzel kişi temsilcileri, radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları, kamu kurumlarında kart alabilecek çalışanlar ve yabancı basın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşları için aranmaz . Enformasyon görevlisi unvanıyla başvuranlardan ayrıca görev yaptığı birimi ve kadro unvanını gösteren, üst yönetici tarafından imzalanmış bir görev yazısı talep edilir .

Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, sözleşmenin fikir işçisi statüsüne uygun düzenlenmemesidir . Beyannameyi doldurmadan önce hizmet akdinizi işvereninizle birlikte inceleyin.

Hangi Çalışanlar Kart Alamaz?

Medya dışı sektörlerde çalışan özel kuruluşların, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve Türkiye'deki yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetlerinde çalışan personele kart düzenlenmez . Mesela bir holdingin iç bültenini yazan editör, içerik üretse bile bu belgeye hak kazanamaz.

Hangi Medya Kuruluşlarının Çalışanları Basın Kartı Alabilir?

Kişisel şartları sağlamak sürecin yalnızca yarısıdır; başvuranın işvereni olan medya kuruluşunun da yönetmeliğin dördüncü bölümündeki şartları sağlaması gerekir. Bunun yanında kuruluşun türüne ve büyüklüğüne göre kart alabilecek unvanlar ve kontenjanlar tek tek sayılmıştır.

Gazete ve Dergiler

Basılı yayınların ; 5187 sayılı Kanun'a göre verilen beyanname ile Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa vermesi , beyannamede belirtilen aralıklarla düzenli olarak çıkması, ilan ve reklam alanının yüzölçümünün üçte birini aşmaması ve içeriklerin üçte birinden fazlasının diğer yayınlardan birebir aktarılmamış olması şarttır . Kart verilecek kişi sayısı , sayfa yüzölçümüne ve yayın sıklığına göre hesaplanır ; örneğin yüzölçümü 0,39 metrekare veya daha az olan yerel gazetelerden başvuru alınmaz .

Haber ve Fotoğraf Ajansları

Haber ve fotoğraf ajanslarının ; düzenli yayın yapması, kadrosunda daha önce kart taşımış ve 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışan en az beş gazeteci istihdam etmesi ve yaygın ya da bölgesel bir süreli yayınla ücretli haber satış sözleşmesi bulunması şarttır. En az on günlük siyasi yaygın veya bölgesel gazeteyle ya da beş yaygın radyo-televizyonla sözleşmesi olan ve en az on gazeteci çalıştıran ajanslarda kontenjan sınırı yoktur .

Radyo ve Televizyon Kuruluşları

Yayın kuruluşlarının 6112 sayılı Kanun'a uygun yayın izinlerine sahip olması ve düzenli yayın yapması gerekir . Ulusal kanallarda kontenjan sınırı uygulanmaz; bölgesel televizyonlarda yönetim kurulu başkanı ile 19, yerel televizyonlarda 10, bölgesel radyolarda 7, yerel radyolarda ise 2 çalışana kart düzenlenir. Haberle ilgisi olmayan pozisyonlardakilere, unvanları uygun görünse de kart düzenlenmez .

İnternet Haber Siteleri

İnternet haber sitelerinin ; beyanname ve alındı belgesini Başkanlığa iletmesi, haber paylaşımı amacına ayrılmış olması , yayının kesintisiz biçimde ulaşılabilir olması, özgün ve güncel haber ve yorumlar yayımlaması ve sayfa içeriklerinin başka yayından aynen alıntı olmaması zorunludur . Kontenjan, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalı çalışan sayısına göre değişir:

Dört sigortalı gazeteci çalıştıran sitelerde sahibi ile 4 çalışan
Beş ila dokuz sigortalı çalışanı olan sitelerde sahibi ile 9 çalışan
On ve daha fazla sigortalı çalışanı olan sitelerde sınırlama uygulanmaz

İnternet sitelerine özgü unvan listesinde geleneksel unvanlara ek olarak video editörü, sosyal medya editörü, haber kameramanı ve haber spikeri gibi yeni nesil pozisyonlar da sayılmıştır.

Adım Adım Basın Kartı Başvurusu

Başvuru tamamen elektronik ortamda başlar , İletişim Başkanlığı bölge müdürlüklerince işleme alınır ve ana hatlarıyla şu aşamalardan geçer:

Kart türünü belirleyin: Durumunuza uygun türün göreve bağlı, serbest ya da sürekli kart olup olmadığını netleştirin.
Evrakları toplayın: Güncel vesikalık fotoğrafınızı, en az altı aylık mesleki çalışma örneklerinizi ve sözleşme bilgilerinizi hazır edin.
Sisteme girin: Başkanlığın elektronik başvuru ekranında beyannamenizi oluşturun ve zorunlu belgeleri yükleyin.
Onay aşaması: Beyannamenin medya kuruluşunun yetkili kişisince onaylanması gerekir; bazı kuruluşlar bunu doğrudan elektronik ortamda yapar.
Dosya kontrolü: İletişim Başkanlığı bölge müdürlüğü başvuruyu inceler, ilgili kamu kurumlarından bilgi ve belge talep edebilir.
Komisyon değerlendirmesi: Ön incelemeyi geçen dosyalar Komisyon gündemine alınır ve kabul ya da ret kararı verilir.
Kartın teslimi: Olumlu karardan sonra kart basılır ve Başkanlığın belirlediği yöntemle teslim edilir.

Eksik ya da uygunsuz bulunan başvurular doğrudan Başkanlık tarafından reddedilir ve durum beyannamede verilen iletişim bilgileri üzerinden başvurana bildirilir. Eksiklikler tamamlandığında yeniden başvuru yapılabilir .

Yurt dışında ikamet eden Türk gazeteciler , başvuru evraklarıyla birlikte bulundukları ülkedeki büyükelçilik veya başkonsolosluktan alınan teyit yazısını Başkanlığa sunarak başvurularını yapar . Yabancı gazeteciler ise Başkanlığın sitesindeki ayrı bir elektronik formu doldurur ; görevlendirme belgesi, basın vizesi veya çalışma vizesi, takdim mektubu, pasaport fotokopisi ve vesikalık fotoğraf istenir .

Basın Kartı Komisyonu ve Değerlendirme Süreci

Basın Kartı Komisyonu, Başkanlığı temsil eden üyeler, basın-yayın meslek kuruluşlarının temsilcileri, sürekli kart sahipleri, sendika temsilcileri ve iletişim fakültesi dekanları ya da kart sahibi gazeteciler arasından seçilenlerle toplam 19 üyeden teşekkül eder. Görev süresi iki yıldır.

Komisyon yılda en az üç kez olağan olarak toplanır; gerektiğinde olağanüstü toplantı da yapılabilir.
Toplantı yeter sayısı 13 üyedir ve görüntülü uzaktan katılım fiziki katılımla aynı sonucu doğurur.
Karar için katılanların salt çoğunluğu yeterlidir; çekimser kalmak mümkün değildir.
Başvurular, toplantı tarihinden en geç beş gün önce kesinleştirilip üyelerle paylaşılır.
Ret hâlinde gerekçe yazılı olarak tutanağa işlenir.

Komisyon değerlendirmede başvuranın niteliklerine, mesleki çalışmalarına, eserlerine ve ödüllerine ek olarak işvereni olan yayın organının durumunu da göz önünde bulundurur . Dijital yayıncı çalışanlarının başvurularında sitenin tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayıları da değerlendirmeye girer . Bu nedenle trafiği düşük bir sitede çalışmak, kurumsal kriterler tamam olsa bile kararı zorlaştırabilir.

Basın Kartının Sağladığı Haklar ve Kolaylıklar

Kartın sağladığı başlıca avantaj, gazetecilik faaliyetinin resmî bir kimlikle desteklenmesidir. Bunun dışında mevzuatta somut olarak düzenlenmiş bazı ek imkânlar bulunur :

Basın trafik kartı: Kart sahipleri isterse trafik kartına başvurabilir; sağlayacağı kolaylıkları Başkanlık ve İçişleri Bakanlığı birlikte tespit eder.
Hizmet damgalı pasaport: Yönerge kapsamında yurt dışı görevlendirmesi olan kart sahipleri ve sürekli kart sahipleri bu pasaporttan yararlanabilir.
Resmî tanınırlık: Kart, resmî ve özel kurumların kabul etmek zorunda olduğu bir kimliktir.
Sahada kolaylık: Basın toplantıları, resmî törenler ve kamu etkinliklerinde gazeteci kimliğinin ispatı çok daha hızlı olur.

Burada sık yapılan bir karıştırmaya dikkat çekelim: Gazetecilerin iş hukukundan doğan hakları karta sahip olmaktan değil, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki çalışma ilişkisinden ileri gelir. Kart sahibi olmayan bir fikir işçisi de bu haklardan yararlanır . Belediyelerin veya bazı özel şirketlerin kart sahiplerine uyguladığı indirim veya ücretsiz hizmetler ise kendi kararlarına bağlıdır ; güncel durumu ilgili kurumdan doğrulamanız gerekir .

Basın Kartı Geçerlilik Süresi, Yenileme ve Kayıp İşlemleri

Yönetmeliğin 47. maddesine göre düzenlenen kartın geçerlilik süresi 10 yıldır . Geçerliliği sona eren kartlar, sahibinin şartları taşımaya devam etmesi kaydıyla ayrı bir Komisyon kararına gerek kalmadan Başkanlıkça yenilenebilir . Sürekli kart ise ömür boyu geçerlidir ; yalnızca fiziki kartın tazelenmesi gündeme gelebilir .

Kaybolan veya kullanılamayacak hâle gelen kartlar için Başkanlığa başvurarak yeni kart talep edebilirsiniz . Kartın kaybolması hâlinde başvuruya kayıp tutanağı ya da kayıp ilanının yayımlandığı gazete ile hâlen çalışıldığını gösteren bir belge konur. Bilinmesi gereken bir kısıtlama: kayıp veya yıpranma nedeniyle yeni kart talebi yılda en fazla iki defa kabul edilir.

Maliyet tarafında yönetmelik, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli istenebileceğini belirtir . Güncel tutar Başkanlıkça ilan edildiğinden, resmî duyuruları takip etmeniz önerilir.

İade, İptal ve Bildirim Yükümlülükleri

Çalışılan yer veya unvan değiştiğinde, söz konusu değişiklik en geç bir ay içinde hem basın mensubu hem de medya kuruluşu sahibi tarafından Başkanlığa yazılı olarak iletilmelidir. Kart ayrıca; iş yeri veya unvan değişikliği, işten ayrılma ve iptal hâllerinde bir ay içinde Başkanlığa teslim edilir. İade edilmesi gereken eski kart iade edilmeden yeni başvuru işleme konmaz.

Kart aşağıdaki durumlarda Başkanlıkça iptal edilir:

Gerekli şartların hiç olmadığının veya zamanla ortadan kalktığının belirlenmesi
İşveren medya kuruluşunun aranan nitelikleri yitirmesi
Kartın veya karta bağlı kartların bir başkasına kullandırılması
Basın ahlak esaslarının ihlali üzerine Komisyonca iptale karar verilmesi

Basın ahlak esaslarına aykırılık gerekçesiyle kartı iptal edilenlere , kartın iade edildiği tarihten itibaren bir yıllık süre tamamlanmadan yeniden kart verilemez. İhlalin ağırlığına göre Komisyon yalnızca uyarıyla da yetinebilir . Ayrıca resmî karta benzer kart düzenleyen veya kullananlar hakkında savcılığa suç duyurusu yapılır ; böyle kişilere soruşturma ya da kovuşturma kesinleşinceye kadar kart verilmez .

Özel Statüdeki Başvuranlar: Kamu Personeli ve Yayın Sahipleri

Yönetmelik yalnızca muhabir ve editörleri kapsamaz; süreli yayın sahipleri, enformasyon görevlileri ve belirli meslek kuruluşlarının yöneticileri de başvuru yapabilir . Her grup için kendine özgü koşullar uygulanır.

Enformasyon Görevlileri

Kamu kurumlarının enformasyon hizmetlerinde görev yapan çalışanlar , enformasyon görevlisi unvanıyla karta başvuru yapabilir . Başvuru formunun üst yönetici tarafından onaylanması ve görev yapılan birimi ile kadro unvanını gösteren görev yazısının sunulması gerekir . Bu tür dosyalarda Komisyon başvuranın unvanına ve yürüttüğü görevin medyayla ilişkili olup olmadığına özellikle odaklanır; sadece unvan yeterli sayılmaz .

Süreli Yayın Sahipleri ile RTV Yönetim Kurulu Başkanları

Süreli yayınların sahipleri veya tüzel kişi temsilcileri ile radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları kart talebinde bulunabilir . Söz konusu yöneticilerde 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ile medya dışında ticari faaliyette bulunmama şartları istenmez; ancak yaş, eğitim ve adli sicil gibi öteki şartlar aynen uygulanır .

Medya Alanındaki Sivil Kuruluşların Yöneticileri

Faaliyet alanları medya olmak kaydıyla sendikaların ve kamu yararına çalıştığı tespit edilen dernek ile vakıfların yönetim kadroları da kart alabilecekler arasında sayılmıştır . Buna karşılık kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yayın faaliyetlerinde çalışanlara bu imkân tanınmaz.

Kurumların Denetimdeki Sorumlulukları

İletişim Başkanlığı, kartların geçerliliğini koruyup korumadığını düzenli olarak denetler . Yayın kuruluşları, talep üzerine kartlı çalışanların isim, unvan, kart numarası ve sözleşme bilgilerini kapsayan onaylı bir listeyi iletmekle yükümlüdür . İnceleme sırasında mesleki çalışmalar da istenebilir ; usulüne uygun bildirim yapmayan kuruluş sahibi uyarılır .

Başvurmadan Önce Kontrol Etmeniz Gerekenler

Başvuru düğmesine basmadan önce şu maddeleri baştan sona kontrol etmeniz, zaman kaybını ciddi biçimde engeller:

18 yaş ve lise mezuniyeti şartlarını karşılıyorum.
Adli sicil kaydımda kart verilmesine engel bir mahkûmiyet bulunmuyor.
Fikir işçisi sözleşmem var ve sigorta kaydım buna uygun.
En az altı aylık döneme ait imzalı haber ve içerik örneklerim hazır.
İşverenimin kurumsal şartları ve kontenjanı başvuruma izin veriyor.
Unvanım, kuruluş türüme göre kart alabilecek unvanlar listesinde yer alıyor.
Önceki kartım iade edildi, iş değişikliği bildirimlerim tamam.

Listedeki maddelerden biri bile eksikse , eksiği giderdikten sonra başvuru yapmak çok daha doğru bir yaklaşımdır . Çünkü olumsuz sonuçlanan bir talep yeniden başvuru hakkı tanısa da süreci aylarca uzatabilir .

Basın Kartı Başvurusunda Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri

Reddedilen Haber Yazılımı dosyaların büyük bölümü, dikkatle giderilebilecek eksikliklerden ileri gelir. En sık karşılaşılan sorunlar ve doğru yaklaşım şunlardır :

Yanlış sözleşme türü → Sözleşmenizin 5953 sayılı Kanun'a uygun fikir işçisi sözleşmesi olduğundan emin olun.
Zayıf çalışma örnekleri → Altı ayı kapsayan, adınızın açıkça göründüğü özgün içerikler sunun.
Kurumun şartları taşımaması → Başvurudan önce çalıştığınız yayının kontenjanını ve kurumsal şartlarını kontrol edin.
Kesintili çalışma → İki iş arasında bir aydan fazla boşluk bırakmamaya özen gösterin.
Değişikliği bildirmemek → Unvan ya da iş yeri değiştiğinde bir aylık süreyi kaçırmayın.
Eski kartı iade etmemek → Yeni başvurudan önce iade edilmesi gereken kartı teslim edin; aksi hâlde başvuru işleme alınmaz.

Pratikte şöyle bir tablo sıkça yaşanır: Bölgesel bir televizyonda kameraman olarak çalışan bir gazeteci, kurumdan ayrıldıktan iki ay sonra yeni bir işte göreve başlıyor. Bir aylık sınır geçtiği için ara vermeden çalışma koşulu bozuluyor . Ayrılıştan sonraki ilk ayda serbest kart talep edilseydi, sürekliliğini koruyabilirdi .

İnternet Haber Sitenizin Çalışanları Kart Alabilir mi?

2022'deki yasal düzenlemeden bu yana internet haber siteleri resmen süreli yayın statüsüne kavuştu ve internet sitelerinde çalışan medya mensupları da karta başvurma hakkı kazandı . Ancak her haber sitesi otomatik olarak bu hakka sahip değildir . Kadronuzun kart alabilmesi için şunlara dikkat etmeniz gerekir :

Yasal kayıt: Savcılığa beyanname verip alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa sunun.
Künye: İmtiyaz sahibi, sorumlu müdür ve iletişim bilgilerinin yer aldığı künyeyi güncel tutun.
Sigortalı kadro: 5953 sayılı Kanun kapsamında en az dört sigortalı çalışan, kart başvurusunun asgari eşiğidir.
Özgünlük: Başka yayınlardan aynen alıntı yerine kendi haberlerinizi üretin; alıntılarda kaynak gösterin.
Kesintisiz yayın: Sitenin erişim dışı kalmaması için güvenilir bir altyapı ve yedekleme kullanın.
Ölçülebilir okur: Tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme verileri değerlendirmeye girdiğinden analitik kayıtlarınızı düzenli tutun.

Bir internet haber sitesi için sayılan koşulların büyük bölümü, sitenin teknik altyapısıyla iç içedir. Künye yönetimi, düzenli içerik akışı, yüksek erişilebilirlik ve trafik raporları , yayıncı açısından ihmal edilmemesi gereken unsurlardır.

Sıkça Sorulan Sorular

Basın kartı için lise mezuniyeti yeterli mi?

Üniversite diploması şart değildir. Yönetmelik asgari eğitim şartı olarak lise ya da dengi bir okuldan mezun olmayı arar ; dolayısıyla lise mezunları da karta başvurabilir . Yine de Komisyon mesleki geçmişinizi dikkate alır ; nitelikli iş örnekleri en az eğitim kadar belirleyicidir .

Başvurudan sonra kart ne zaman çıkar?

Sabit bir süre yoktur. Dosyanız önce bölge müdürlüğünde incelenir, ardından Komisyon gündemine alınır . Komisyon yılda en az üç kez olağan toplandığı için bekleme süresi dosyanın hangi toplantıya yetiştiğine göre uzayıp kısalabilir.

Bir kuruma bağlı olmadan kart alınabilir mi?

Bazı durumlarda evet. Serbest basın kartı, en az bir yıl çalıştığı kuruluştan ayrılıp bir ay içinde başvuranlara ve durumu büyükelçilik veya konsoloslukça teyit edilen yurt dışındaki serbest Türk gazetecilere verilir . Daha önce hiçbir kuruluşta çalışmamış Türkiye'deki serbest çalışanlar açısından bu imkân bulunmaz .

YouTuber veya sosyal medya içerik üreticileri basın kartı alabilir mi?

Kendi adına yayın yapan içerik üreticileri, tek başına bu çalışmalarla kart alamaz . Bu belge, 5187 veya 6112 sayılı Kanun'a göre faaliyet gösteren bir medya kuruluşuna bağlı çalışmayı ya da yönetmelikte sayılan diğer statüleri esas alır. Ancak şartları taşıyan bir internet haber sitesinde sosyal medya editörü unvanıyla çalışan biri kart talep edebilir.

Kart için ne kadar ödenir?

Düzenleme, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli tahsil edilebileceğini düzenler. Bedelin tahsili ve tutarı Başkanlıkça ilan edilir; bu yüzden geçerli tutarı resmî siteden kontrol etmelisiniz .

Basın kartı iptal edilirse ne olur?

İptal gerekçesi ortadan kalktıktan sonra yeniden başvuru yapılabilir . Yalnız basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptal edilen kartlarda, kartın iade tarihinden itibaren bir yıllık süre tamamlanmadan yeni kart verilemez. Genel şartlardaki suçlardan hüküm giyenlerde ise Adli Sicil Kanunu'ndaki kayıt silme işlemleri gerçekleşmedikçe kart düzenlenmez .

Yabancı gazeteciler Türkiye'de basın kartı alabilir mi?

Evet. Görev alanına göre süreli veya geçici kart düzenlenir. Her iki kartta da görevlendirme, çalışma izni ve temsilcilikten takdim mektubu gerekir; yabancı gazetecilere sürekli kart ve basın trafik kartı düzenlenmez .

Basın kartı; doğru türün seçilmesi, kişisel ve kurumsal şartların birlikte sağlanması ve belgelerin eksiksiz hazırlanmasıyla alınabilen resmî bir gazeteci kimliğidir. Beyannameyi doldurmadan önce fikir işçisi sözleşmenizi , işvereninizin kurumsal şartlarını ve altı aylık mesleki çalışma belgelerinizi netleştirmeniz, sürecin uzamasını önemli ölçüde engeller.

Sorgulama, yenileme ve iptal gibi işlemlere dair detaylı bilgiye ulaşmak için basın kartı rehberine göz atabilirsiniz . Resmî işlemler için mutlaka İletişim Başkanlığının resmî kanallarını esas alın ; buradaki içerik yalnızca bilgi vermek içindir ve hukuki danışmanlığın yerine geçmez .

basın kartı, sarı basın kartı, basın kartı başvurusu, basın kartı şartları, göreve bağlı basın kartı, sürekli basın kartı, serbest basın kartı, İletişim Başkanlığı, Basın Kartı Komisyonu, internet haber sitesi basın kartı, basın trafik kartı, gazeteci kartı

Report this page

BASıN KARTı BAşVURUSU: ŞARTLAR, BELGELER VE ADıM ADıM SüREç

Basın Kartı Başvurusu: Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç